Szkło szafirowe, mineralne, Hardlex: połączenie rodzaju szkła zegarkowego z wodoszczelnością
Kupując nowy zegarek na rękę, niemal zawsze natrafiamy na dwie informacje w specyfikacji technicznej: rodzaj szkła oraz wodoszczelność wyrażoną w barach. Obie wartości są podawane obok siebie, ale rzadko wyjaśnia się je łącznie. Tymczasem są one ze sobą ściślej powiązane, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Odporność szkła na zarysowania, jego szczelność w kopercie oraz wytrzymałość na ciśnienie nie są niezależnymi właściwościami.
Niniejszy artykuł porównuje dane techniczne trzech popularnych rodzajów szkieł i pokazuje, jak odnoszą się one do wskaźnika wodoszczelności. Podstawą są karty katalogowe z naszego asortymentu oraz ogólna wiedza z zakresu inżynierii materiałowej. Każdy, kto po lekturze zrozumie, co oznacza 5 barów w połączeniu ze szkłem szafirowym i dlaczego dla wielu kupujących szkło mineralne o klasie 3 bary jest wystarczające, będzie mógł podjąć decyzję bez zbędnego wysiłku.
Trzy rodzaje szkła w porównaniu: skład, twardość i odporność na zarysowania
Określenia szkło szafirowe, szkło mineralne i Hardlex opisują trzy zasadniczo różne materiały, które w zegarkach stosowane są jako szklana osłona tarczy.
Szkło mineralne
Szkło mineralne to hartowane szkło okienne. Poddaje się je obróbce termicznej lub chemicznej, aby na powierzchni wytworzyć naprężenia ściskające, które utrudniają powstawanie drobnych zarysowań. Twardość w skali Mohsa wynosi około 5-6. Wystarcza to do codziennej pracy biurowej, jednak kontakt z kamieniem na podłodze lub ostrą metalową krawędzią pozostawia widoczne ślady przy nieostrożnym użytkowaniu. Szkło mineralne jest tanie w produkcji i łatwe do wymiany w razie uszkodzenia.
Hardlex
Hardlex to nazwa handlowa firmy Seiko dla szczególnie twardego szkła mineralnego. Proces ten tworzy głębszą strefę twardości niż w przypadku zwykłego szkła mineralnego, a twardość powierzchni szacuje się na 6-7 w skali Mohsa. Dzięki temu Hardlex jest bardziej odporny na zarysowania i pęknięcia niż standardowe szkło mineralne, pozostaje jednak produktem szklanym na bazie krzemu, a nie szafirem. Hardlex znajduje zastosowanie w niższym i średnim segmencie cenowym, stanowiąc rozsądny kompromis między kosztami a trwałością.
Szkło szafirowe
Szkło szafirowe to syntetyczny korund, czyli sztucznie wyhodowany tlenek glinu. Z wynikiem 9 w skali Mohsa znajduje się tuż za diamentem. Tylko bardzo twarde minerały lub ścierniwa karborundowe pozostawiają na nim ślady. W codziennym użytkowaniu zegarka oznacza to praktycznie brak codziennych zarysowań. Wadą jest jednak co innego: korund jest bardziej kruchy niż szkło. Punktowe uderzenie w krawędź może spowodować pęknięcie szkła szafirowego tam, gdzie szkło mineralne uległoby jedynie zarysowaniu. Szkło szafirowe jest droższe w produkcji i wymianie.
| Właściwość | Szkło mineralne | Hardlex | Szkło szafirowe |
|---|---|---|---|
| Materiał | Hartowane szkło krzemianowe | Głęboko hartowane szkło krzemianowe (Seiko) | Syntetyczny korund (Al₂O₃) |
| Twardość w skali Mohsa (ok.) | 5-6 | 6-7 | 9 |
| Odporność na zarysowania | Niska | Średnia | Wysoka |
| Podatność na pękanie | Pęka, bardziej elastyczne | Pęka, nieco bardziej elastyczne | Kruche, pęka przy obciążeniu punktowym |
| Typowy przedział cenowy | Podstawowy | Podstawowy do średniego | Średni do wyższego |
| Możliwość polerowania | Dobra | Dobra | Tylko polerowanie diamentowe |
Wodoszczelność w barach: co oznaczają 3, 5 i 10 barów w codziennym życiu
Podanie wodoszczelności w barach jest statyczną wartością testową, a nie obietnicą odporności na ciśnienie dynamiczne. Wartości wodoszczelności w barach i metrach odpowiadają wynikom laboratoryjnym w warunkach spoczynkowych. W codziennym życiu podczas ruchu powstaje ciśnienie wielokrotnie wyższe od statycznego. Wyciągnięte ramię podczas zanurzania w wodzie generuje tuż pod powierzchnią znacznie wyższe ciśnienie niż wartość nominalna.
| Wartość | Znaczenie w laboratorium | Dozwolone w codziennym życiu | Nieodpowiednie do |
|---|---|---|---|
| 3 bary / 30 m | Ciśnienie statyczne 3 bary | Zachlapania, lekki deszcz, mycie rąk | Prysznic, pływanie, sport |
| 5 barów / 50 m | Ciśnienie statyczne 5 barów | Prysznic, krótkie zanurzenie w spokojnej wodzie | Pływanie na torze, snorkeling |
| 10 barów / 100 m | Ciśnienie statyczne 10 barów | Pływanie, snorkeling, narciarstwo wodne | Nurkowanie z akwalungiem |
| 20 barów / 200 m | Ciśnienie statyczne 20 barów | Nurkowanie sportowe do średnich głębokości | Nurkowanie głębinowe powyżej 40 m |
| 50 barów / 500 m+ | Ciśnienie statyczne 50 barów | Nurkowanie profesjonalne | Prawie brak ograniczeń w sporcie |
Ważne zastrzeżenie: gorąca woda i silne wahania temperatury osłabiają uszczelki, niezależnie od nominalnej wartości w barach. Kto wchodzi do sauny lub pod gorący prysznic z zegarkiem o klasie 10 barów, ryzykuje bardziej niż podczas zanurzenia w chłodnej wodzie przy tej samej klasie wodoszczelności.
Uszczelki i materiał szkła: jak ze sobą współpracują
Wodoszczelność zegarka nie zależy wyłącznie od szkła. Jest ona wynikiem działania całego systemu składającego się z koperty, uszczelek koronki i przycisków, dekla oraz samego szkła. Szkło jest przy tym jedną z kilku powierzchni uszczelniających.
Tutaj rodzaj szkła odgrywa pośrednią rolę. Szkło szafirowe ma bardzo niską chropowatość powierzchni i można je szlifować na płasko, co pozwala na bardziej równomierne przyleganie uszczelki między szkłem a gniazdem koperty. Szkło mineralne również jest płaskie, ale w prostszych konstrukcjach kopert mniejsze tolerancje są zachowywane mniej precyzyjnie. Hardlex znajduje się pomiędzy nimi.
Ważniejszy od materiału szkła jest sposób jego osadzenia. Szkło wklejane w wyfrezowany rowek może w pewnych okolicznościach trzymać lepiej niż szkło szafirowe wciśnięte na prasie w źle wyfrezowaną kopertę. Dlatego sam rodzaj szkła nie mówi nic o faktycznie osiągniętej wodoszczelności. Producent podający wartość w barach lub ATM jest jedynym wiarygodnym kryterium.
Przedział cenowy a wybór szkła: co jest typowo montowane w danej klasie cenowej
W asortymencie uhren4you.de rozkład ten jest wyraźnie widoczny. Poniżej 100 euro dominuje szkło mineralne. Hardlex pojawia się od dolnego zakresu dwucyfrowego i jest powszechny w wielu modelach Seiko aż do średniego przedziału cenowego. Szkło szafirowe zaczyna się niezawodnie od około 100 euro, a od 200 euro jest częstszym wyborem w modelach stawiających na trwałość.
Nowa edycja Seiko Lukia z kalibrem solarnym z radiową synchronizacją czasu stawia na szkło szafirowe jako standard i pokazuje, jak producent celowo wykorzystuje wybór szkła jako sygnał jakości: w komunikacji produktu szkło stoi na równi z technologią napędu. To nie przypadek. Szkło szafirowe jest droższe w produkcji, ale przez lata pozostaje optycznie nienaruszone, co wspiera długoterminowe postrzeganie wartości produktu.
| Przedział cenowy | Typowe szkło | Typowa wodoszczelność |
|---|---|---|
| Poniżej 100 euro | Szkło mineralne | 3-5 barów |
| 100-200 euro | Szkło mineralne lub Hardlex, rzadko szafirowe | 5-10 barów |
| 200-400 euro | Szkło szafirowe często, Hardlex jako alternatywa | 10-20 barów |
| Powyżej 400 euro | Szkło szafirowe standard | 10-50 barów i więcej |
Użytkowanie latem, basen, sport: konkretne scenariusze z zaleceniami
Abstrakcyjne wartości niewiele pomagają bez odniesienia do codzienności. Oto typowe sytuacje z konkretną klasyfikacją:
Basen odkryty i kryty
Chlorowana woda szybciej atakuje gumowe uszczelki niż słodka woda. Kto regularnie pływa, powinien wybrać co najmniej 10 barów i częściej zlecać kontrolę uszczelek. Rodzaj szkła jest tutaj drugorzędny, ponieważ w wodzie nie powstają zarysowania. Szkło szafirowe jest jednak sensowne, ponieważ krawędzie basenów i metalowe drabinki są szorstkimi punktami styku.
Sporty wodne i surfing
Obciążenie falami generuje ciśnienie dynamiczne, które znacznie przewyższa statyczną wartość nominalną. 20 barów to tutaj rozsądna wartość minimalna. Szkło szafirowe jest typowe dla zegarków surfingowych, ponieważ cząsteczki piasku w wodzie mogą pozostawić znaczne zarysowania na szkle mineralnym.
Jogging i fitness na lądzie
Pot nie stanowi problemu dla szczelności, ale uderzenia o sprzęt lub ściany są zagrożeniem dla szkła. Hardlex lub szkło szafirowe są tutaj lepsze niż zwykłe szkło mineralne. 5 barów wystarcza na pot i sporadyczne krople deszczu.
Biuro i codzienność bez sportu
Dla odporności na deszcz i mycie rąk 3 bary są technicznie wystarczające. Jeśli jednak przeszkadzają Ci zarysowania na szkle, warto wybrać szkło szafirowe, nawet jeśli wodoszczelność nie odgrywa roli.
Nurkowanie
Dla nurkowania z akwalungiem normą minimalną jest EN ISO 6425, która wymaga 20 barów w warunkach testowych. Szkło szafirowe jest przy tym standardem, ponieważ norma obejmuje wytrzymałość szybki pod ciśnieniem. Jaka klasa ochrony wystarcza do jakiego zastosowania, zostało szczegółowo wyjaśnione.
Konserwacja: kiedy należy sprawdzać uszczelki i szkło
Wskaźnik wodoszczelności obowiązuje w momencie produkcji i ostatniego badania. Uszczelki z gumy lub silikonu starzeją się, twardnieją i tracą elastyczność. Dzieje się tak nawet bez widocznych uszkodzeń, a proces przyspieszają promieniowanie UV, ciepło i chemikalia, takie jak kremy do opalania, chlor czy środki dezynfekujące.
Zasada brzmi: kto regularnie nosi zegarek w wodzie, powinien co dwa lata zlecać zegarmistrzowi kontrolę uszczelek i w razie potrzeby ich wymianę. Po uderzeniu w szkło lub przy widocznych pęknięciach konieczny jest natychmiastowy serwis, ponieważ woda może wtedy swobodnie przenikać do środka.
Samo szkło nie zużywa się w swojej funkcji uszczelniającej, dopóki jest nienaruszone. Jednak zarysowania na szkle mineralnym mogą osłabić szybkę przy odpowiedniej głębokości. Szkło szafirowe pozostaje szczelne przez długi czas, o ile nie ma pęknięć, ale jest bardziej kruche w obliczu punktowego nacisku.
Więcej o właściwościach wszystkich trzech rodzajów szkła w bezpośrednim porównaniu znajduje się w osobnym artykule o szkle mineralnym, Hardlex i szafirowym.
Lista kontrolna: prawidłowe dopasowanie rodzaju szkła i wodoszczelności
- Wodoszczelność w barach zawsze należy odnosić do rzeczywistego zastosowania, a nie do nominalnej wartości głębokości.
- W przypadku regularnego korzystania z basenu, uszczelki należy sprawdzać co dwa lata, nawet jeśli zegarek wygląda na nienaruszony.
- Szkło szafirowe chroni przed zarysowaniami, a nie przed pęknięciem w wyniku punktowego uderzenia. W przypadku wspinaczki lub sportów walki alternatywą może być szkło mineralne o wyższej elastyczności.
- Gorąca woda i silne zmiany temperatury obciążają uszczelki niezależnie od wartości w barach.
- Po zauważeniu pęknięcia szkła: natychmiast osuszyć, nie nosić w wodzie, udać się do zegarmistrza.
- Przed założeniem zegarka zetrzeć krem do opalania i środki dezynfekujące, ponieważ atakują one gumowe uszczelki.
